MediQХүүхдээ уушгины хатгалгаагаас өдөр тутам хэрхэн хамгаалах вэ?
Уушгины хатгалгаа нь дэлхийн хэмжээнд бага насны хүүхдийн амь насыг авч оддог гол халдварт өвчин. Вакцин, хөхөөр хооллох, гэрийн агаарыг цэвэр байлгах зэрэг энгийн алхмууд таны хүүхдийг хамгаална.
Товчхондоо
- Hib, пневмококк, улаанбурхан, хөхүүл ханиалгын эсрэг вакцин нь хүүхдийг уушгины хатгалгаагаас хамгаалах хамгийн үр дүнтэй арга.
- Амьдралын эхний 6 сард зөвхөн хөхөөр хооллох нь хүүхдийн биеийн хамгаалалтыг сайжруулж, өвчний хугацааг богиносгодог.
- Мод, аргал түлэх үеийн гэрийн утаа болон эцэг эхийн тамхи хүүхдийн уушгины хатгалгаагаар өвчлөх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг.
Хүйтэн шөнө хүүхэд тань ханиалгаад сэрчихвэл та юу боддог вэ? Энгийн ханиад уу, эсвэл илүү ноцтой зүйл үү? Уушгины хатгалгаа гэдэг нь уушгины бичил уутанцар (альвеол) идээ, шингэнээр дүүрдэг халдвар юм. Ингэснээр амьсгалахад өвдөж, хүчилтөрөгчийн хэмжээ хязгаарлагддаг. 2019 онд дэлхий даяар 740 180 хүүхэд энэ өвчний улмаас нас барсан байна.
Сайн мэдээ гэвэл та гэртээ энгийн алхмууд хийж эрсдэлийг бууруулж чадна. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-аас урьдчилан сэргийлэх талаар юу зөвлөдгийг хамтдаа харцгаая.
Ямар вакцинууд уушгины хатгалгаагаас хамгаалдаг вэ?
Дархлаажуулалт бол уушгины хатгалгаагаас сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга. Дараах халдваруудын эсрэг вакцин хүүхдийг хамгаална:
- В төрлийн гемофилус инфлюенце (Hib)
- пневмококк
- улаанбурхан
- хөхүүл ханиалга
Хүүхдийнхээ дархлаажуулалтын картыг нээгээд эдгээр тарилгыг цагтаа хийлгэсэн эсэхийг шалгаарай.
Хоол хүнс уушгины халдвараас хэрхэн сэргийлдэг вэ?
Зөв хооллолт хүүхдийн биеийн хамгаалалтыг сайжруулдаг. Үүнийг амьдралын эхний 6 сард зөвхөн хөхөөр хооллохоос эхлэх ёстой. Өөрөөр хэлбэл, хүүхдэд эхийн сүүнээс өөр ямар ч хоол, ундаа өгөхгүй гэсэн үг.
Энэ нь уушгины хатгалгаагаас сэргийлэхээс гадна хүүхэд өвдсөн тохиолдолд өвчний хугацааг богиносгодог. Харин тэжээлийн дутагдалтай хүүхдүүд халдвар авах эрсдэл илүү өндөртэй байдаг.
Гэртээ юуг өөрчлөх хэрэгтэй вэ?
Гэрийн доторх агаар маш чухал. Хүүхдийн эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг хэд хэдэн орчны хүчин зүйл бий:
- мод, аргал зэрэг түлшээр хоол хийх, гэртээ галлах үед үүсэх дотоод агаарын бохирдол
- олуулаа шахуу амьдрах
- эцэг эхийн тамхи татах зуршил
Гэрийн агаарын бохирдлыг багасгах нь хүүхдийн уушгийг хамгаална. Хямд, цэвэр зуух ашиглах нь нэг гарц юм. Олуулаа амьдардаг айлд гараа савандаж угаах, ариун цэврээ сахих нь өвдөх хүүхдийн тоог цөөлдөг.
Хэзээ эмчид хандах вэ?
Хүүхэд хурдан хурдан амьсгалах, эсвэл амьсгал авах үед цээжний доод хэсэг гадагш биш дотогш хонхойж байвал анхаараарай. Маш хүнд өвдсөн нярай хөхөж, ууж чадахгүй болох, ухаан алдах, биеийн дулаан унах, татах шинж тэмдэг илэрч болно.
Эдгээрийн аль нэгийг анзаарвал шууд 103 руу залгаж, эсвэл ойрын эрүүл мэндийн төвд очоорой. Нянгаар үүсгэгдсэн уушгины хатгалгааг антибиотикоор эмчилдэг. Гэхдээ яг ямар эм тохирохыг эмч л шийднэ.
Товчоор хэлбэл, вакциныг цагт нь хийлгэх, зургаан сар зөвхөн хөхөөр хооллох, гэрийн утааг арилгах нь таны хамгийн найдвартай зэвсэг юм.
Одоо юу хийх вэ?
- Хүүхдийнхээ дархлаажуулалтын картаас Hib, пневмококк, улаанбурхан, хөхүүл ханиалгын тарилгыг шалгаж, дутуугаа өрхийн эмнэлгээсээ лавлаарай.
- Халдвараас хамгаалах дархлааг нь бэхжүүлэхийн тулд эхний 6 сард хүүхдээ зөвхөн хөхөөр хооллоорой.
- Хоол хийх үедээ цонхоо онгойлгож, хүүхдээ тамхины утаанаас хол байлгаж, мод аргал түлдэг бол цэвэр зуух авах талаар бодоорой.
- Хүүхэд хурдан амьсгалах, амьсгал авахад цээж нь дотогш хонхойх, хөхөж ууж чадахгүй байвал шууд 103 руу залгаж эсвэл эрүүл мэндийн төвд очоорой.
Түгээмэл асуулт
Томчууд өвдсөн хүүхдээс уушгины хатгалгаа халдаж авах уу?
Уушгины хатгалгаа үүсгэдэг вирус, нян нь ханиах, найтаах үед агаарт цацагдаж тардаг. Тэдгээрийг амьсгалсан хэний ч уушгинд халдварлах боломжтой. Тиймээс гараа савандаж угаах, ариун цэврээ сахих нь бүх гэр бүлийг хамгаална.
Уушгины хатгалгааг үргэлж нян үүсгэдэг үү?
Үгүй. Вирус, нян, мөөгөнцөр аль нь ч үүсгэж болно. Вирус, нянгийн хатгалгааны шинж тэмдгүүд төстэй. Гэхдээ вирусын үед шинж тэмдэг илүү олон байж магадгүй. Амьсгалах үед хэржигнэх нь вирусын халдварт илүү түгээмэл тохиолддог.
Хүүхдийг заавал эмнэлэгт хэвтүүлэх шаардлагатай юу?
Ихэнх тохиолдолд эрүүл мэндийн төв эсвэл сургагдсан сумын эрүүл мэндийн ажилтан уух антибиотик бичиж өгдөг. Зөвхөн хүндэрсэн тохиолдолд л эмнэлэгт хэвтүүлэхийг зөвлөдөг.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Сүрьеэгээс өдөр тутмын амьдралдаа хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?
Сүрьеэ агаараар дамждаг ч өдөр тутмын энгийн зуршлууд таныг болон гэр бүлийг тань хамгаална. Хэнд эрт илрүүлэг хэрэгтэй, юу эрсдэлийг бууруулдаг болохыг мэдэж аваарай.
В вирусын хепатитаас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
В вирусын хепатит буюу элэгний В вирус нь урьдчилан сэргийлж болох халдвар юм. Вакцин, ахуйн зөв дадал, энгийн ариун цэврээр та өдөр бүр эрсдэлээ бууруулж чадна.
Сэтгэл гутралаас урьдчилан сэргийлэх энгийн алхмууд
Сэтгэл гутрал түгээмэл тохиолддог ч урьдчилан сэргийлэх хөтөлбөр, дасгал хөдөлгөөн зэрэг өдөр тутмын дадал эрсдэлийг бууруулдаг. Сэтгэцийн эрүүл мэндээ хамгаалахад юу тусалдгийг мэдэж аваарай.