MediQЗүрхний шигдээс, тархины харвалтын эрсдэлийг бууруулах өдөр тутмын зуршлууд
Зүрх судасны өвчний ихэнхийг өдөр тутмын хэдхэн зуршлаа өөрчлөх замаар урьдчилан сэргийлж болно. Зүрх, судсаа хамгаалахад ямар алхам хамгийн чухал болохыг эндээс мэдэж аваарай.
Товчхондоо
- Тамхинаас татгалзах, давсаа багасгах, хөдөлгөөнөө нэмэх нь зүрх судасны эрсдэлийг бууруулдаг болохыг судалгаагаар харуулсан.
- Цусны даралт, цусан дахь сахар ихэвчлэн шинж тэмдэггүй байдаг тул тогтмол үзлэгт хамрагдах зайлшгүй шаардлагатай.
- Эмэгтэйчүүдэд зүрхний шигдээсийн үед амьсгаадах, дотор муухайрах, эрүүгээр өвдөх зэрэг өөр шинж тэмдэг илэрч болно.
- Цээжээр гэнэт өвдөх, биеийн нэг тал сулрах, ярихад бэрхшээлтэй болох үед шууд 103 руу залгаарай.
Цусны судас дотор өөх хуримтлагдаж байгааг та мэдэрч чадахгүй. Гэхдээ үүнээс урьдчилан сэргийлэх алхмуудыг хийх бүрэн боломжтой. Зүрх судасны өвчин буюу зүрх, цусны судасны эмгэгүүд нь дэлхий дахинд нас баралтын тэргүүлэх шалтгаан болдог. Гэсэн хэдий ч Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-ын мэдээлснээр, энгийн зан үйлийн болон хүрээлэн буй орчны эрсдэлт хүчин зүйлсийг арилгаснаар ихэнх тохиолдлоос урьдчилан сэргийлж чадна.
2022 онд 19,8 сая хүн зүрх судасны өвчнөөр нас барсан байна. Тэдгээрийн 85% нь зүрхний шигдээс, тархины харвалтаас шалтгаалжээ. Сайн мэдээ гэвэл таны өдөр тутмын сонголт эдгээр тоог бууруулахад маш чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.
Ямар зуршил зүрхийг минь хамгаалах вэ?
Тамхинаас татгалзах, хоолондоо давсыг багасгах, жимс ногоо илүү идэх, тогтмол биеийн хөдөлгөөн хийх, архины хортой хэрэглээнээс зайлсхийх нь зүрх судасны өвчний эрсдэлийг бууруулдаг болохыг судалгаагаар харуулсан. Агаарын бохирдол мөн чухал хүрээлэн буй орчны эрсдэлт хүчин зүйл юм. Гадаах агаарыг та дангаараа цэвэрлэж чадахгүй ч агаарын чанарыг сайжруулах санаачилгыг дэмжих нь таны зүрхэнд тустай.
Эдгээр эрүүл зуршил нь завсрын эрсдэлт хүчин зүйлс-ээс сэргийлдэг. Энэ нь бие махбодод гарч буй хэмжиж болохуйц өөрчлөлтүүд бөгөөд цусны даралт ихсэх, цусан дахь сахар нэмэгдэх, цусны липид (өөх тос) өсөх, илүүдэл жин, таргалалт зэрэг үүнд орно.
Би эрсдэлтэй эсэхээ яаж мэдэх вэ?
Судасны далд өвчин ихэвчлэн ямар ч шинж тэмдэггүй явдаг. Зүрхний шигдээс эсвэл тархины харвалт нь анхны дохио байж мэднэ. Тийм учраас эрт илрүүлэг маш чухал.
Завсрын эрсдэлт хүчин зүйлсийг анхан шатны эрүүл мэндийн төвд хэмждэг. Цусны даралт, цусан дахь сахар, липидээ тогтмол шалгуулснаар та болон таны эмч яаралтай тусламж шаардагдахаас өмнө эрсдэл нэмэгдэж байгаа эсэхийг мэдэж авна. Ядуурал, стресс, удамшлын хүчин зүйлс ч нөлөөлдөг. Хэрэв танд артерийн даралт ихсэх өвчин (цусны даралт ихсэх), чихрийн шижин, цусны липид өндөр оношлогдсон бол зүрхний шигдээс, тархины харвалтаас сэргийлэхийн тулд эмийн эмчилгээ заавал хийлгэх шаардлагатай.
Хэзээ түргэн тусламж дуудах вэ?
Анхааруулах шинж тэмдэг илэрвэл шууд хөдлөөрэй. Зүрхний шигдээсийн үед цээжний гол хэсэг, гар, зүүн мөр, тохой, эрүү, нуруугаар өвдөх эсвэл эвгүйрхэх шинж гарна. Мөн амьсгаадах, дотор муухайрах, бөөлжих, толгой эргэх, хүйтэн хөлс гарах, царай цонхийх зэрэг шинж тэмдэг илэрч болно. Эмэгтэйчүүдэд эрэгтэйчүүдийг бодвол амьсгаадах, дотор муухайрах, бөөлжих, нуруу эсвэл эрүүгээр өвдөх шинж тэмдэг илэрэх магадлал өндөр байдаг.
Тархины харвалтын хамгийн түгээмэл шинж нь нүүр, гар, хөл гэнэт сулрах эсвэл мэдээгүй болох явдал бөгөөд ихэвчлэн биеийн нэг талд илэрнэ. Бусад шинж тэмдэгт гэнэт толгой эргэх, ярихад бэрхшээлтэй болох эсвэл яриа ойлгохгүй болох, нэг эсвэл хоёр нүдээр харахад бэрхшээлтэй болох, тэнцвэрээ алдах, ухаан алдах, шалтгаангүй хүчтэй толгой өвдөх зэрэг орно.
Та эсвэл ойр байгаа хүнд эдгээр шинж тэмдгийн аль нэг нь илэрвэл шууд 103 руу залгаарай. Аяндаа арилна гэж хүлээж болохгүй.
Одоо юу хийх вэ?
- Зүрх судасны өвчний эрсдэлийг бууруулахын тулд тамхинаас татгалзаарай.
- Хоолныхоо давсыг багасгаж, өдөр бүр жимс, ногоо илүү идээрэй.
- Алхах зэрэг дуртай биеийн хөдөлгөөнөөрөө дамжуулан тогтмол хөдөлгөөнтэй байгаарай.
- Ойрын эрүүл мэндийн төвд очиж цусны даралт, цусан дахь сахар, липидээ шалгуулаарай.
Түгээмэл асуулт
Гэр бүлд зүрхний өвчтэй хүн байвал би өөрөө сэргийлж чадах уу?
Удамшлын хүчин зүйл эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг. Гэхдээ ДЭМБ-ын мэдээлснээр, буруу хооллолт, биеийн хөдөлгөөнгүй байдал, тамхи, архины хортой хэрэглээ зэрэг зан үйлийн эрсдэлийг арилгаснаар зүрх судасны ихэнх өвчнөөс урьдчилан сэргийлж чадна.
Завсрын эрсдэлт хүчин зүйл гэж яг юу вэ?
Энэ нь буруу зуршлаас үүдэлтэй, бие махбодод гарч буй хэмжиж болохуйц өөрчлөлт юм. Цусны даралт ихсэх, цусан дахь сахар нэмэгдэх, цусны липид өсөх, илүүдэл жин, таргалалт үүнд орно. Анхан шатны эрүүл мэндийн төвд эдгээрийг хэмжиж, таны эрсдэлийг тодорхойлдог.
Зүрхний асуудлыг эрт илрүүлэх яагаад чухал вэ?
Судасны далд өвчин ихэвчлэн зүрхний шигдээс, тархины харвалт болох хүртлээ ямар ч шинж тэмдэггүй байдаг. Эрт илрүүлснээр зөвлөгөө, эмийн эмчилгээг хурцадмал байдал үүсэхээс өмнө эхлүүлэх боломжтой.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Эмэнд тэсвэртэй халдвараас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Нянгийн эсрэг эмэнд тэсвэржих байдлын улмаас энгийн халдварыг ч эмчлэхэд хүндрэлтэй болж байна. Эмийг зөв хэрэглэж, ариун цэврээ сахиж, дархлаажуулалтаа цаг тухайд нь хийлгэснээр та эрсдэлээ бууруулна.
Тамхинаас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Тамхи хүний биеийн бараг бүх эрхтнийг гэмтээдэг. Гэхдээ та эрсдэлээ бууруулах тодорхой алхмуудыг хийж чадна. Бусдын тамхины утаанаас зайлсхийх, аюулгүйгээр тамхинаас гарах, шинэ төрлийн никотин бүтээгдэхүүнээс татгалзах талаар мэдэж аваарай.
Аюулгүй хэмжээний архи гэж бий юу? Эрсдэлээ хэрхэн бууруулах вэ
Ямар ч хэмжээний архи эрүүл мэндэд бүрэн аюулгүй байдаггүй. Та хэр их, хэр олон, ямар нөхцөлд ууж байгаагаас шалтгаалан эрсдэл өөрчлөгддөг. Өөрийгөө болон бусдыг хэрхэн хамгаалахаа эндээс мэдэж аваарай.