MediQҮе мөчний эм уудаг уу? Вирусын халдвараас ингэж сэргийлээрэй
Норвегийн лабораторийн судалгаагаар ревматоид артрит болон бусад үрэвсэлт өвчинд түгээмэл хэрэглэдэг JAK дарангуйлагч бүлгийн эмүүд вирусын эсрэг дархлааны чухал хамгаалалтыг сулруулж болзошгүйг тогтоожээ. Хэрэв та ийм эм ууж байгаа бол дураараа зогсоох, тунг нь өөрчлөхгүйгээр эмчтэйгээ зөвлөлдөөрэй.
Товчхондоо
- Артрит, үрэвслийн эсрэг хэрэглэдэг JAK дарангуйлагч эмүүд лабораторийн туршилтаар зарим вирусын эсрэг дархлааг сулруулж болзошгүй нь тогтоогджээ.
- Норвегийн судлаачдын мэдээлснээр А хүрээний томуугийн вирус, SARS-CoV-2, аденовирус, Рифтийн хөндийн халуурлын вирус илүү амархан тархах магадлалтай.
- Эмчийн зөвшөөрөлгүйгээр үрэвслийн эсрэг эмээ хэзээ ч битгий зогсоож, тунг нь битгий өөрчлөөрэй.
Та үе мөчний өвдөлт, үрэвслийн эсрэг эм өдөр бүр уудаг уу? Тэгвэл энэ эм дархлаанд тань хэрхэн нөлөөлдгийг бодож үзсэн үү? Норвегийн Шинжлэх ухаан, технологийн их сургуулийн (NTNU) судлаачид нэгэн сонирхолтой зүйл олж мэджээ. Үрэвслийн эсрэг түгээмэл хэрэглэдэг зарим эм вирус бие махбодод тархахад санаандгүй байдлаар дөхөм зам тавьж өгдөг байна.
Тэд JAK дарангуйлагч гэдэг бүлгийн эмийг нарийвчлан шинжилсэн. Энэ эмийг ревматоид артрит болон бусад үрэвсэлт өвчний үед ихэвчлэн бичиж өгдөг. NAR Molecular Medicine сэтгүүлд хэвлэгдсэн лабораторийн туршилтаар эдгээр эм нь дархлааны системийн чухал хэсгийг сулруулдаг болох нь тогтоогджээ. Яг энэ хэсэг л вирусын халдвартай тэмцдэг юм.
Энэ нь хүний эс болон лабораторид ургуулсан жижиг эрхтний загвар дээр хийсэн судалгаа тул биологийн боломжит механизмыг харуулсан бөгөөд эм ууж буй хүн бүрт яг ингэж нөлөөлнө гэсэн баталгаа биш гэдгийг санаарай.
Ямар вирусуудад нөлөөлдөг вэ?
NTNU-ийн багийнхан эдгээр эмийг хэрэглэх үед дараах вирусууд илүү амархан тархаж магадгүй гэж үзэж байна:
- Улирлын томуу үүсгэдэг А хүрээний томуугийн вирус
- КОВИД-19 өвчнийг үүсгэгч SARS-CoV-2 вирус
- Ханиад, нүдний халдварын түгээмэл шалтгаан болдог аденовирус
- Рифтийн хөндийн халуурлын вирус
«Бид үрэвслийн эсрэг эмийн нэг бүлгийн гайхмаар, бас аюултай байж болзошгүй гаж нөлөөг илрүүллээ. Эдгээр эм вирус бие махбодод илүү хялбар тархахад тусалдаг» гэж NTNU-ийн Клиник болон молекул анагаах ухааны тэнхимийн профессор Денис Каинов хэлжээ.
Эм дархлаанд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?
Манай бие махбод эрүүл эсүүддээ вирусаас хамгаалах дохио өгдөг. Үүнд тусгай генүүд оролцдог. Судалгаагаар JAK дарангуйлагчид уг дохионы замыг дарангуйлдаг нь тогтоогджээ.
NTNU-ийн докторант, судалгааны гол зохиогч Эрленд Равло үүнийг энгийнээр тайлбарласан. Эдгээр эм үрэвслийг сайн бууруулдаг. Гэвч нөгөө талаар вирусын дайралтаас хамгаалах механизмыг саатуулдаг аж. Судлаачид хүний уушги, нүд, тархины эсүүд дээр туршилт хийсэн. Мөн лабораторид ургуулсан жижиг эрхтний загваруудыг ашигласан байна.
JAK дарангуйлагч ууж байгаа бол яах вэ?
Судлаачид эмч нарт нэгэн зөвлөгөө өгчээ. Вирусын халдвар ихтэй үед эсвэл дэгдэлтийн үеэр эдгээр эмийг бичихдээ болгоомжтой байх хэрэгтэй. Гэхдээ эмээ дураараа битгий зогсоогоорой, тунг нь битгий өөрчлөөрэй. Гэнэт зогсовол үрэвсэлт өвчин тань даамжирч мэднэ.
Эмчилгээнийхээ талаар эргэлзэж байвал эмч эсвэл эм зүйчтэйгээ ярилцаарай. Ялангуяа томуугийн улиралд эсвэл бие тань эвгүйрхэж байвал заавал зөвлөгөө аваарай. Тэд үрэвслийг хянах ач холбогдол, гарч болзошгүй эрсдэлийг хоёуланг нь хэмжиж үзнэ.
Гол санаа нь маш энгийн. Үрэвслээ намдаах, вирусаас хамгаалах хоёр аль аль нь чухал. Тиймээс эмчтэйгээ хамтран өөрт тань хамгийн аюулгүй хувилбарыг сонгоорой.
Одоо юу хийх вэ?
- Эмчийн зааврын дагуу үрэвслийн эсрэг эмээ яг тунгаар нь цагт нь уугаарай; тунг нь дураараа битгий өөрчлөөрэй.
- Хэрэв JAK дарангуйлагч ууж байгаа бол халдвар авах эрсдэлийнхээ талаар эмч, эм зүйчээсээ асуугаарай. Ялангуяа томуугийн улиралд анхаараарай.
- Гараа тогтмол угааж, өвчтэй хүнтэй ойрхон байхаас зайлсхийгээрэй. Ингэснээр вирус авах эрсдэл буурна.
- Эдгээр эмийг ууж байх үедээ халуурах, амьсгаадах зэрэг вирусын халдварын шинж тэмдэг илэрвэл эмчдээ хандаарай.
Түгээмэл асуулт
Энэ мэдээллийн дараа артритын эмээ зогсоох хэрэгтэй юу?
Үгүй. Эмээ дураараа зогсоож, тунг нь битгий өөрчлөөрэй. Эмч эсвэл эм зүйчтэйгээ ярилцаарай. Тэд энэ судалгааны үр дүн таны эмчилгээний төлөвлөгөөнд хамаатай эсэхийг тайлбарлана.
JAK дарангуйлагч эм хаа сайгүй байдаг уу?
Эдгээр эмийг ревматоид артрит зэрэг үрэвсэлт өвчинд дэлхий даяар өргөн бичиж өгдөг. Судалгааг Норвегид хийсэн ч уг биологийн механизм эдгээр эмийг хэрэглэдэг хаана ч хамааралтай байж болно.
Энэ судалгаагаар бодит өвчтөнүүдийг шинжилсэн үү?
Үгүй. Судлаачид хүний эс, лабораторид ургуулсан жижиг эрхтний загвар ашиглан эм вирусын эсрэг хамгаалалтад хэрхэн нөлөөлж байгааг харсан. Хүн дээр нэмэлт судалгаа хийх шаардлагатай.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Сэтгэл гутралаас урьдчилан сэргийлэх энгийн алхмууд
Сэтгэл гутрал түгээмэл тохиолддог ч урьдчилан сэргийлэх хөтөлбөр, дасгал хөдөлгөөн зэрэг өдөр тутмын дадал эрсдэлийг бууруулдаг. Сэтгэцийн эрүүл мэндээ хамгаалахад юу тусалдгийг мэдэж аваарай.
Эмэнд тэсвэртэй халдвараас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Нянгийн эсрэг эмэнд тэсвэржих байдлын улмаас энгийн халдварыг ч эмчлэхэд хүндрэлтэй болж байна. Эмийг зөв хэрэглэж, ариун цэврээ сахиж, дархлаажуулалтаа цаг тухайд нь хийлгэснээр та эрсдэлээ бууруулна.
Сүрьеэгээс өдөр тутмын амьдралдаа хэрхэн урьдчилан сэргийлэх вэ?
Сүрьеэ агаараар дамждаг ч өдөр тутмын энгийн зуршлууд таныг болон гэр бүлийг тань хамгаална. Хэнд эрт илрүүлэг хэрэгтэй, юу эрсдэлийг бууруулдаг болохыг мэдэж аваарай.