MediQИлүүдэл жин тархи тань хурдан хөгшрүүлж байна уу?
8 200 гаруй насанд хүрэгчдийг 24 жилийн турш судлахад биеийн жин их байх тусам ой санамж, сэтгэн бодох чадвар илүү хурдан мууддаг болох нь илэрчээ. Жингээ хянахад ердөө хоёр жилийн дотор тархинд тань ашигтай байж болно.
Товчхондоо
- 24 жилийн судалгаагаар биеийн жин их байх тусам ой санамж, сэтгэн бодох чадвар хурдан мууддаг болох нь илэрчээ.
- БЖИ нэг оноогоор нэмэгдэх бүрт оюуны чадвар буурах хурд дагаад нэмэгддэг.
- Жингээ хянах нь оюуны уналтыг удаашруулж, үр дүн нь хоёрхон жилийн дотор илэрч магадгүй.
Түлхүүрээ хаана тавьснаа мартчих, шинэ апп хэрэглэж сурах гэж уддаг болсон уу? Үүнийг бид ихэвчлэн насны шинж гэж боддог. Гэвч нэгэн урт хугацааны судалгаа өөр зүйл харуулж байна. Илүүдэл жинтэй байвал эдгээр өөрчлөлт илүү хурдан явагдаж магадгүй юм.
Жоржиагийн их сургуулийн судлаачид 50-иас дээш насны 8 200 гаруй хүнийг 24 жил ажиглажээ. Биеийн жингийн индекс (БЖИ) өндөр байсан хүмүүсийн ой санамж, анхаарал төвлөрөл, шийдвэр гаргах чадвар илүү хурдан муудсан байна. БЖИ гэдэг нь өндөр, жингийн харьцаагаар биеийн жинг үнэлдэг түгээмэл үзүүлэлт юм. Энэ хамаарал 65-аас дээш насныхан дунд хамгийн тод илэрчээ. Судалгааны үр дүн Journal of Neurology сэтгүүлд нийтлэгджээ.
Тархинд жин хэр нөлөөлдөг вэ?
Судлаачид биеийн жин, оюуны эрүүл мэнд хоёрын хооронд тогтмол холбоо олжээ. БЖИ нэг оноогоор нэмэгдэх бүрт оюуны чадвар буурах хурд дагаад нэмэгдсэн байна. Өөрөөр хэлбэл, жингийн бага зэргийн зөрүү ч цаг хугацаа өнгөрөхөд чухал нөлөөтэй байж болзошгүй.
Энэ төрлийн судалгаа шууд шалтгааныг биш, зөвхөн хоорондын хамаарлыг харуулдаг. Гэхдээ эрдэмтэд яагаад ингэж холбогддогийг тайлбарлах хэд хэдэн таамаг дэвшүүлж байна. Илүүдэл жин нь биед үрэвсэл үүсгэж, цусны эргэлтийг удаашруулж, инсулинд тэсвэртэй болгож магадгүй. Эдгээр биологийн өөрчлөлтүүд нийлээд оюуны хомсдол (деменци), сэтгэн бодох чадварын алдагдалд хүргэх эрсдэлийг нэмэгдүүлдэг байж болзошгүй.
Тархиа хамгаалахыг өнөөдрөөс эхэлж болох уу?
Сайхан мэдээ бас бий. Жингээ хянах нь оюуны чадварын уналтыг удаашруулж чадна. Тэр ч бүү хэл, үр дүн нь маш хурдан гарч магадгүй.
«Хүмүүс жингээ хянана гэвэл ердөө хоёр жилийн дотор оюуны чадварын уналтын хурдыг мэдэгдэхүйц бууруулж чадна. Энэ нь сайхан хөгшрөхийн тулд хамгийн амархан өөрчилж болох эрсдэлт хүчин зүйлсийн нэг юм» гэж Жоржиагийн их сургуулийн Нийгмийн эрүүл мэндийн коллежийн туслах профессор, судалгааны гол зохиогч Сухан Сонг хэлжээ.
Тэрбээр деменцийг бүрэн эмчлэх арга одоогоор байхгүй учраас өөрчилж болох эрсдэлт хүчин зүйлсийг олох нь маш чухал гэж нэмж хэлсэн байна.
Энэ АНУ-аас өөр улсад хамаатай юу?
Энэ судалгаа АНУ-ын насанд хүрэгчдэд тулгуурласан. АНУ-ын Өвчний хяналт, урьдчилан сэргийлэх төв (CDC)-ийн мэдээллээр тус улсын хүн амын тавны хоёр нь зөвхөн БЖИ-ээр тооцоход таргалалтын шалгуурт багтдаг. Бүсэлхийн тойрог, бусад өвчнийг тооцвол энэ тоо 75% хүртэл өсдөг гэж зарим эрдэмтэн үздэг. Одоогоор 7 сая гаруй америк хүн деменцитэй амьдарч байна.
Эдгээр тоо баримт АНУ-д хамаарах ч жингээ хянах, тархиа хамгаалах зөвлөгөө хаана ч адилхан үйлчилнэ. Эрүүл жингээ барих нь нас ахих тусам оюунаа дэмжих хамгийн энгийн арга юм.
Товчоор хэлбэл, жингээ эрүүл хэмжээнд барих нь хөгширч буй тархиндаа үзүүлэх хамгийн сайн тусламжуудын нэг байж чадна.
Одоо юу хийх вэ?
- Өөрийн биеийн онцлог, насандаа тохирсон эрүүл жингийн хэмжээг эмчтэйгээ ярилцаарай.
- Жингээ аюулгүй хянахын тулд өдөр бүр алхах зэрэг тогтмол биеийн хөдөлгөөнийг амьдралдаа оруулаарай.
- Бие, тархины эрүүл мэндэд тустай ногоо, бүхэл үрийн будаа, өөх багатай уурагтай хоол сонгоорой.
- Ой санамж, сэтгэн бодох чадвараа ажиглаж, гэнэтийн эсвэл ноцтой өөрчлөлт гарвал эмчид хандаарай.
Түгээмэл асуулт
Илүүдэл жин заавал ой санамж алдуулдаг уу?
Үгүй. Энэ нь ажиглалтын судалгаа бөгөөд БЖИ өндөр байх, оюуны чадвар хурдан буурах хоёрын хамаарлыг харуулсан. Илүүдэл жин шууд ой санамж алдуулдаг гэж батлаагүй.
БЖИ гэж юу вэ?
Биеийн жингийн индекс (БЖИ) нь таны өндөр, жинд тулгуурлан биеийн хэмжээг ангилдаг түгээмэл тооцоолол юм. Ихэвчлэн БЖИ 30, түүнээс дээш байвал таргалалт гэж үздэг.
Намайг аль хэдийн нас ахисан бол тархиа хамгаалахад оройтсон уу?
Судлаачид жингээ хянахад ердөө хоёр жилийн дотор оюуны уналтын хурд буурсныг олж мэдсэн. Тиймээс хэзээ ч оройтоогүй гэсэн үг.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Гэдэсний нян таны биеийн хөгшрөлтийн хурдтай холбоотой байж магадгүй
123 насанд хүрсэн хүнийг хамруулсан судалгаагаар гэдэсний нянгийн ялгаа нь биологийн хөгшрөлтийн хурдын ялгааны ойролцоогоор 15%-ийг тайлбарлаж байгааг тогтоожээ. Энэ нь шууд шалтгаан болохыг батлахгүй ч хооллолт, биеийн хөдөлгөөн зэрэг өдөр тутмын зуршил эдгээр нянгийн бүлгэмдлийг өөрчилж чадна.
Өдөр бүр эслэг уувал өвдөгний үений өвчний өвдөлт намдах уу?
Жижиг хэмжээний эмнэлзүйн туршилтаар инулин нэртэй пребиотик эслэг өвдөгний үений өвчний өвдөлтийг бууруулж, гарын хүчийг сайжруулсан байна. Энэ нь гэдэсний нянгийн өөрчлөлттэй холбоотой байж магадгүй.
Өдрийн гэрэлд илүү удаан байх нь оюуны хомсдолтой холбоотой юу?
Томоохон судалгаагаар өдөрт 42 минутаас бага хугацаанд тод өдрийн гэрэлд байдаг хүмүүст оюуны хомсдол (деменци) үүсэх эрсдэл өндөр байдаг нь тогтоогджээ. Гадаа гарч, цэвэр агаарт байх нь тархины эрүүл мэндэд чухал зуршил бололтой.