MediQЭнэ улиралд томуугаас хэрхэн өөрийгөө хамгаалах вэ?
Өдөр тутмын энгийн зуршил, жил бүрийн вакцин таныг улирлын томуунаас хамгаална. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ) таныг болон гэр бүлийг тань хэрхэн эрүүл байлгахыг зөвлөж байна.
Товчхондоо
- Жил бүр вакцин хийлгэх нь улирлын томуу болон түүний хүндрэлээс сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга юм.
- Гараа угаах, ханиахдаа ам, хамраа таглах, өвдвөл гэртээ байх нь вирусын тархалтыг багасгадаг.
- Өндөр эрсдэлтэй хүмүүс, шинж тэмдэг нь муудаж байгаа хүмүүс аль болох хурдан эмчид хандах хэрэгтэй.
Гэнэт халуурч, бие нь өвдөн, хуурай ханиалгаад долоо хоног орны хүн болсон нэгнийг та мэдэх байх. Энэ бол улирлын томуу. Хүмүүс ханиах, найтаах үед амархан халддаг амьсгалын замын түгээмэл халдварт өвчин юм. Эрүүл хүмүүсийн ихэнх нь долоо хоногийн дотор эдгэрдэг. Гэвч ДЭМБ-ын мэдээллээр, уг вирус жил бүр дэлхий даяар 3-5 сая хүнд хэлбэрийн өвчлөл үүсгэдэг.
Сайн мэдээ гэвэл, өдөр тутмын энгийн зуршлаар та өвдөхгүй байх боломжтой. Мөн бусдад вирус тараахаас сэргийлж чадна.
Хамгийн найдвартай хамгаалалт нь юу вэ?
ДЭМБ-ын үзэж байгаагаар, томуугаас сэргийлэх хамгийн сайн арга бол дархлаажуулалт юм. Аюулгүй, үр дүнтэй вакциныг 60 гаруй жилийн турш хэрэглэж ирсэн. Хамгаалах чадвар нь цаг хугацааны явцад буурдаг. Түүнчлэн вирус байнга хувирч өөрчлөгддөг. Тиймээс ДЭМБ жил бүр вакцин хийлгэхийг зөвлөдөг.
Ахмад настнуудад вакцины нөлөө бага байж магадгүй. Гэсэн ч өвчнийг хөнгөн давахад тусалдаг. Хүндрэл гарах, нас барах эрсдэлийг бууруулна.
Дараах хүмүүст дархлаажуулалт онцгой чухал:
- жирэмсэн эмэгтэйчүүд
- 65-аас дээш насныхан
- 6 сараас 5 насны хүүхдүүд
- архаг өвчтэй хүмүүс
- эрүүл мэндийн ажилтнууд, өндөр эрсдэлтэй хүнийг асардаг хүмүүс
Ямар зуршил туслах вэ?
Халдвар авсан хүн ханиах, найтаах үед вирус дуслуудаар дамждаг. Томуугийн вирустай бохирдсон гараар мөн халдварлана. Та эдгээр замыг энгийн алхмуудаар хааж чадна:
- гараа тогтмол угааж, арчиж хатаах
- ханиах, найтаахдаа ам, хамраа салфеткаар таглах
- хэрэглэсэн салфеткийг шууд хогийн саванд хаях
- нүд, хамар, амаа гараараа оролдохгүй байх
- өвчтэй хүнтэй ойрхон харилцахгүй байх
Тавгүйрхэж байвал гэртээ бай. Ингэснээр бусдыг халдварлуулахгүй.
Хэзээ эмчид хандах вэ?
Ихэнх хүн сайн амарч, шингэн зүйл их ууснаар өөрөө эдгэдэг. Харин томуу нь бусад архаг өвчний шинж тэмдгийг хүндрүүлдэг. Хүнд тохиолдолд уушгины хатгалгаа, сепсис хүргэнэ.
Өндөр эрсдэлтэй хүмүүс, хүнд шинж тэмдэг илэрсэн бол аль болох хурдан эмчид үзүүлэх хэрэгтэй. Тэдэнд вирусын эсрэг эм шаардлагатай байж болзошгүй. Шинж тэмдэг тань дээрдэхийн оронд муудаж байвал эмч, эм зүйчтэй зөвлөлдөөрэй. Амьсгалахад хүндрэх зэрэг аюултай шинж тэмдэг илэрвэл 103 дугаарт яаралтай залгана уу.
Товчоор хэлбэл, жил бүр вакцин хийлгэ. Гараа цэвэр байлгаж, ханиахдаа ам, хамраа тагла. Ингэснээр та өөрийгөө болон бусдыг хамгаална.
Одоо юу хийх вэ?
- Жил бүр томуугийн вакцин хийлгээрэй. Ялангуяа жирэмсэн, 65-аас дээш настай, бага насны хүүхэдтэй, архаг өвчтэй бол заавал хийлгэх хэрэгтэй.
- Өдрийн турш гараа тогтмол угааж, хатаагаарай. Хоол идэх, нүүрэндээ хүрэхийн өмнө онцгой анхаараарай.
- Ханиах, найтаахдаа ам, хамраа салфеткаар таглаад, түүнийг шууд хаяарай.
- Тавгүйрхэж байвал гэртээ амар. Бусдад вирус тараахаас сэргийлнэ.
Түгээмэл асуулт
Яагаад жил бүр томуугийн вакцин хийлгэх ёстой гэж?
Вакцины үүсгэсэн дархлаа цаг хугацааны явцад сулардаг. Мөн вирус байнга хувирдаг тул ДЭМБ-ын мэдээлснээр, одоо эргэлдэж буй вируст тохируулан вакциныг тогтмол шинэчилдэг.
Гадаргуу дээр хүрээд томуу тусах уу?
Тийм. ДЭМБ-ын тэмдэглэснээр, томуугийн вирустай бохирдсон гараар дамжин халдварладаг. Тиймээс гараа тогтмол угааж, хатаах нь сэргийлэлтийн чухал алхам юм.
Хэн хамгийн их хүндээр өвдөх эрсдэлтэй вэ?
Жирэмсэн эмэгтэйчүүд, 5-аас доош насны хүүхдүүд, 65-аас дээш насныхан, архаг өвчтэй хүмүүс, дархлаа нь суларсан хүмүүс хүндээр өвдөх, хүндрэх эрсдэл өндөртэй.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Эмэнд тэсвэртэй халдвараас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Нянгийн эсрэг эмэнд тэсвэржих байдлын улмаас энгийн халдварыг ч эмчлэхэд хүндрэлтэй болж байна. Эмийг зөв хэрэглэж, ариун цэврээ сахиж, дархлаажуулалтаа цаг тухайд нь хийлгэснээр та эрсдэлээ бууруулна.
Тамхинаас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Тамхи хүний биеийн бараг бүх эрхтнийг гэмтээдэг. Гэхдээ та эрсдэлээ бууруулах тодорхой алхмуудыг хийж чадна. Бусдын тамхины утаанаас зайлсхийх, аюулгүйгээр тамхинаас гарах, шинэ төрлийн никотин бүтээгдэхүүнээс татгалзах талаар мэдэж аваарай.
Аюулгүй хэмжээний архи гэж бий юу? Эрсдэлээ хэрхэн бууруулах вэ
Ямар ч хэмжээний архи эрүүл мэндэд бүрэн аюулгүй байдаггүй. Та хэр их, хэр олон, ямар нөхцөлд ууж байгаагаас шалтгаалан эрсдэл өөрчлөгддөг. Өөрийгөө болон бусдыг хэрхэн хамгаалахаа эндээс мэдэж аваарай.