MediQГэртээ түлэгдэхээс хэрхэн сэргийлэх вэ: гэр бүлээ хамгаалах энгийн алхмууд
Түлэгдэлтийн олон тохиолдол гэрт болон ажлын байранд гардаг ч хэдхэн энгийн өөрчлөлтөөр эрсдэлийг бууруулж чадна. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллага (ДЭМБ)-аас хоол хийх, гэрийн дулаан, өдөр тутмын зуршлын талаар юу зөвлөж байгааг мэдэж аваарай.
Товчхондоо
- Түлэгдэлтийн олон тохиолдол гэрт халуун шингэн, ил гал, зуух, халуун уснаас болж гардаг.
- 15-аас доош насны хүүхэд, ахмад настан илүү өндөр эрсдэлтэй тул онцгой хамгаалалт шаардлагатай.
- Утаа мэдрэгч, тогтвортой зуух, сэрүүн ус гэмтлээс урьдчилан сэргийлнэ.
Та өдөр бүр халуун цай аягалж, зуух асааж, крант нээдэг. Эдгээр үйлдлийг бараг бодолгүй хийдэг биз дээ? Гэтэл түлэгдэлтийн олон тохиолдол яг манай гэрт л гардаг. Ялангуяа хүүхдүүд халуун шингэнд амархан түлэгддэг.
Түлэгдэлт гэдэг нь халуун, цахилгаан, химийн бодис, үрэлт эсвэл туяаны нөлөөгөөр арьс болон бусад эд эс гэмтэхийг хэлнэ. ДЭМБ-ын мэдээлснээр ийм гэмтлээс аюулгүй бүтээгдэхүүн, орчин, үр дүнтэй бодлого, шуурхай анхны тусламж, эмчилгээний тусламжтайгаар урьдчилан сэргийлэх боломжтой. Та гэртээ эрсдэлийг хэрхэн багасгах вэ?
Түлэгдэлт хаана хамгийн их тохиолддог вэ?
Хүн ихэвчлэн гэртээ эсвэл ажлын байрандаа түлэгддэг. Гэрийн нөхцөлд дараах зүйлс аюул дагуулна:
- халуун цай, хоолны шөл
- хамгаалалтгүй зуух, ил гал
- аюултай халаагуур
- хэт халуун ус
ДЭМБ-ын тэмдэглэснээр зарим айл ил гал, тогтворгүй зуух, аюултай түлш хэрэглэдэг. Ийм орчинд эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд түлэгдэх эрсдэлд ихээхэн өртдөг.
Хэнд онцгой анхаарал хэрэгтэй вэ?
Хүүхэд халуун шингэн, тогоо, галд ойрхон байдаг. Ахмад настан хөдөлгөөн, мэдрэхүй, оюуны чадвар нь суларснаас болж эрсдэлд орно. ДЭМБ-ын тооцоогоор 2023 онд дэлхий даяар 15-аас доош насны 35 600 хүүхэд гал, халуун зүйлээс болж амиа алджээ. Энэ нь нийт түлэгдэлтийн нас баралтын 22% юм.
Ядуурал, бачим орон сууц, аюулгүй бус цахилгаан, хийн холболт эрсдэлийг улам нэмэгдүүлдэг.
Та өнөөдөр юуг өөрчилж чадах вэ?
ДЭМБ аюулгүй орчныг батлагдсан арга хэмжээтэй хослуулахыг зөвлөдөг. Та дараах алхмуудаас эхлээрэй:
- Боломжтой бол гэртээ утаа мэдрэгч суурилуул.
- Крантны ус хэт халуун биш эсэхийг шалга.
- Бага насны хүүхдийг ил гал, зуух, халуун цайнаас хол байлга.
- Боломжтой бол тогтвортой зуух хэрэглэж, аюултай түлшнээс татгалз.
- Цахилгааны утас, хийн хоолой бүрэн аюулгүй эсэхийг нягтал.
2024 онд хийсэн нэг системт тойм судалгаа хүүхдийн түлэгдэлтээс сэргийлэх хөтөлбөрийн үр дүнг харьцуулжээ. Зарим судалгаанд идэвхтэй болон идэвхгүй арга хэмжээг хослуулсан хөтөлбөр түлэгдэлтийг бууруулсан байна. Гэхдээ нотлох баримтыг хязгаарлагдмал гэж дүгнэсэн.
Хэрэв түлэгдвэл яах вэ? Гэмтсэн хэсгийг сэрүүн урсгал усанд ойролцоогоор 20 минут даруй сэрүүцүүл. Биеийн бусад хэсгийг дулаан байлга. Түлэгдэлт гүн, том талбайтай, цахилгаан эсвэл химийн бодисын түлэгдэлт, нүүр, гар, хөл, бэлэг эрхтэн түлэгдсэн, эсвэл утаа, халуун хий амьсгалсан байж болзошгүй бол яаралтай эмнэлгийн тусламж ав. Яаралтай үед 103 руу залгана уу.
Одоо юу хийх вэ?
- Зуух, халаагуураа тогтвортой байрласан, шатамхай зүйлээс хол эсэхийг шалга.
- Крантны усны температурыг шалга. Ялангуяа хүүхэд угаахаас өмнө хэт халуун биш эсэхийг нягтал.
- Халуун цай, тогоо, ил галыг бага насны хүүхдийн гар хүрэхээргүй газарт байлга.
- Түлэгдэлт гүн, том, нүүр, гар, хөл, бэлэг эрхтэнд байвал эсвэл цахилгаан, химийн бодисоос болсон бол яаралтай эмнэлгийн тусламж ав. Яаралтай үед 103 руу залгана уу.
Түгээмэл асуулт
Хэн нэгэн түлэгдвэл яг юу хийх вэ?
Эхлээд өөрийнхөө аюулгүй байдлыг хангаж, халуун үйлчлэлийг зогсоо. Түлэгдсэн хэсгийг сэрүүн урсгал усанд ойролцоогоор 20 минут сэрүүцүүл. Биеийн бусад хэсгийг дулаан байлга. Чигжүү бөгж, цаг зэрэг хатуу эд зүйлсийг эрт тайл. Мөс, тос, цөцгийн тос, шүдний оо түрхэж болохгүй.
Ил гал дээр хоол хийх зарим хүнд илүү аюултай юу?
Тийм. ДЭМБ-ын мэдээлснээр ил гал, тогтворгүй зуух, аюултай түлш хэрэглэдэг газруудад эмэгтэйчүүд, хүүхдүүд гэрийн нөхцөлд түлэгдэх эрсдэлд ихээхэн өртдөг.
Түлэгдсэн хүнийг хэзээ эмчид үзүүлэх вэ?
Гүн, том талбайтай, цахилгаан эсвэл химийн бодисын түлэгдэлт бол яаралтай эмнэлгийн тусламж ав. Нүүр, гар, хөл, бэлэг эрхтэн түлэгдсэн эсвэл утаа, халуун хий амьсгалсан байж болзошгүй бол мөн адил яаралтай тусламж хэрэгтэй. Яаралтай үед 103 руу залгана уу.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Эмэнд тэсвэртэй халдвараас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Нянгийн эсрэг эмэнд тэсвэржих байдлын улмаас энгийн халдварыг ч эмчлэхэд хүндрэлтэй болж байна. Эмийг зөв хэрэглэж, ариун цэврээ сахиж, дархлаажуулалтаа цаг тухайд нь хийлгэснээр та эрсдэлээ бууруулна.
Тамхинаас өөрийгөө болон гэр бүлээ хэрхэн хамгаалах вэ?
Тамхи хүний биеийн бараг бүх эрхтнийг гэмтээдэг. Гэхдээ та эрсдэлээ бууруулах тодорхой алхмуудыг хийж чадна. Бусдын тамхины утаанаас зайлсхийх, аюулгүйгээр тамхинаас гарах, шинэ төрлийн никотин бүтээгдэхүүнээс татгалзах талаар мэдэж аваарай.
Аюулгүй хэмжээний архи гэж бий юу? Эрсдэлээ хэрхэн бууруулах вэ
Ямар ч хэмжээний архи эрүүл мэндэд бүрэн аюулгүй байдаггүй. Та хэр их, хэр олон, ямар нөхцөлд ууж байгаагаас шалтгаалан эрсдэл өөрчлөгддөг. Өөрийгөө болон бусдыг хэрхэн хамгаалахаа эндээс мэдэж аваарай.