MediQӨдөр бүр газрын самар идвэл тархины үйл ажиллагаа дэмжигдэх үү?
Нидерландын судлаачид өндөр настнуудыг 16 долоо хоногийн турш давсгүй газрын самар идүүлжээ. Үүний дараа тэдний ой санамжтай холбоотой тархины хэсгүүдэд инсулины урвал сайжирсан байна. Мөн өмнөх судалгаагаар газрын самар ярианы ой санамж, тархины цусан хангамжийг дэмждэг нь тогтоогджээ.
Товчхондоо
- Ахмадууд 16 долоо хоногийн турш өдөрт 60 грамм давсгүй газрын самар идэхэд ой санамжтай холбоотой тархины хэсгүүдийн инсулины урвал сайжирсан байна.
- Тус багийн өмнөх судалгаагаар өдөр бүр газрын самар идэх нь ярианы ой санамж, тархины цусан хангамжийг нэмэгдүүлдэг нь тогтоогджээ.
- Газрын самарт ханаагүй өөх тос, эслэг, L-аргинин зэрэг олон тэжээллүүд бий. Эдгээр нь хамтдаа тархинд ашиг тусаа өгдөг байж болзошгүй.
Та зууш болгож атга газрын самар идэх дуртай юу? Тэгвэл энэ бяцхан зуршил зөвхөн өл тайлаад зогсохгүй, илүү их ач тустай байж магадгүй юм. Шинэ судалгаагаар давсгүй, хальстайгаа шараасан газрын самрыг өдөр бүр идэх нь ахмадуудын тархины эрүүл мэнд, ой санамжийг дэмжиж болохыг харуулжээ.
Нидерландын Маастрихтын их сургуулийн эмнэлгийн төвийн судлаачид 60-75 насны 31 эрүүл хүнийг ажигласан байна. Оролцогчид 16 долоо хоногийн турш өдөр бүр 60 грамм буюу ойролцоогоор хоёр порц газрын самар идсэн. Судлаачид тэдний тархийг шинжилж, огт самар идээгүй үеийнх нь үзүүлэлттэй харьцуулжээ.
Инсулин тархинд яагаад чухал вэ?
Ихэнх хүн инсулиныг цусан дахь сахарыг зохицуулдаг даавар гэж мэднэ. Гэтэл энэ даавар мэдрэлийн эсийг ургах, амьдрах, хоорондоо мэдээлэл солилцоход тусалдаг. Энэ солилцоо нь ой санамж, сэтгэн бодох чадварыг дэмждэг юм.
Нас ахих тусам тархи инсулинд бага мэдрэг болдог. Энэ өөрчлөлт ой санамж муудах, Альцгеймерийн өвчинтэй холбоотой үйл явцтай хамааралтай.
Судлаачид 16 долоо хоногийн дараа баруун тархины хэд хэдэн хэсэгт инсулины мэдрэг байдал сайжирсныг анзаарчээ. Эдгээр хэсэгт гиппокамп багтах бөгөөд ой санамжийн үйл явцад чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.
Манай судалгаагаар өдөр бүр газрын самар идэх нь ахмадуудын ой санамжтай холбоотой тархины хэсгүүдийн инсулины мэдрэг байдлыг сайжруулдаг нь тогтоогдсон.
Өмнөх судалгаанууд юуг харуулсан бэ?
Энэ үр дүн нь тус багийн 2025 онд нийтэлсэн өмнөх ажлын үргэлжлэл юм. Тэрхүү судалгаагаар 16 долоо хоног газрын самар идэхэд тархины ерөнхий цусан хангамж 3,6%-иар нэмэгдсэн байна. Цусан хангамж гэдэг нь тархинд хүчилтөрөгч, тэжээл зөөвөрлөж буй цусны хэмжээг хэлнэ. Мөн ярианы ой санамжийн үзүүлэлт 5,8%-иар сайжирчээ.
Судлаачид үүнийг аль нэг дан тэжээллээр биш, газрын самарт агуулагддаг олон бодисын хамтын нөлөөгөөр тайлбарлаж байна. Газрын самарт ханаагүй өөх тос, эслэг, витамин, эрдэс бодис, ургамлын гаралтай уураг бий. Ялангуяа L-аргининаар баялаг. Бие махбод үүнээс азотын исэл нийлэгжүүлдэг. Энэ бодис суралцах, санах чадварыг дэмждэг гэж үздэг.
Энэ бүх хүнд хамаатай юу?
Энэ бол Нидерландад хийсэн, ердөө 31 эрүүл ахмадыг хамруулсан жижиг судалгаа. Газрын самар идэх болон тархины өөрчлөлтийн хоорондын хамаарлыг харуулсан. Гэхдээ самар ой санамжийн алдагдал, Альцгеймерийн өвчинөөс сэргийлнэ гэж батлаагүй. Санхүүжилтийг Газрын самрын хүрээлэнгийн сан (The Peanut Institute Foundation) гаргасан. Судлаачид уг сан судалгааны загвар, явцад огт оролцоогүй гэж мэдэгджээ.
Энгийнээр хэлбэл, хоолны дэглэмдээ давсгүй газрын самрыг тохиромжтой хэмжээгээр нэмэх нь нас ахих тусам тархиа дэмжих нэг сонголт байж болох юм.
Одоо юу хийх вэ?
- Хэрэв та өдөр тутмын хоол, зуушандаа газрын самар нэмэхийг хүсвэл давсгүй, хальстайгаа шараасныг нь сонгоорой.
- Газрын самрыг өглөө эсвэл өдөр нэг дор, эсвэл бага багаар хувааж идэж болно.
- Хэрэв та самрын харшилтай бол газрын самраас зайлсхийх хэрэгтэй. Харшлын урвал (амьсгаадах, хавдах) илэрвэл яаралтай 103 руу залгаарай.
Түгээмэл асуулт
Оролцогчид хэр их газрын самар идсэн бэ?
Тэд өдөр бүр 60 грамм давсгүй, хальстайгаа шараасан газрын самар идсэн. Энэ нь ойролцоогоор хоёр порцтой тэнцэнэ. Нэг дор бүгдийг нь идэж болно, эсвэл өдрийн турш хувааж идэж болно.
Энэ судалгаа газрын самрыг Альцгеймерийн өвчинөөс сэргийлнэ гэж баталсан уу?
Үгүй. Судалгаагаар ой санамжтай холбоотой тархины хэсгүүдийн инсулины мэдрэг байдал сайжирсан нь тогтоогдсон. Энэ нь Альцгеймерийн өвчинтэй холбоотой үйл явцтай хамааралтай. Гэхдээ газрын самар тус өвчнөөс сэргийлнэ гэж батлаагүй.
Яагаад заавал давсгүй, хальстайгаа шарсан самар сонгосон бэ?
Судлаачид бүтээгдэхүүний найрлагыг жигд байлгахын тулд давсгүй, хальстайгаа шараасан газрын самрыг тусгайлан сонгожээ. Давстай эсвэл түүхий самрыг яагаад хасах болсон шалтгааныг эх сурвалж дэлгэрэнгүй тайлбарлаагүй байна.
Асуулт байна уу?
Эрүүл мэндийн асуултаа AI зөвлөхөөс монголоор асуугаарай.
Үүнийг бас уншаарай
Хэт боловсруулсан хүнс хүүхдийн тархинд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?
АНУ-д хийсэн жижиг судалгаагаар хэт боловсруулсан хүнс их иддэг хүүхдүүд хоолны зураг харахад тархины урамшууллын хариу илүү хүчтэй өгч байжээ. Энэ нь жилийн дараа биеийн өөхний хэмжээ нэмэгдэхтэй холбоотой байв.
Авокадо, манго хоёр судсанд тань хэрхэн туслах вэ?
Предиабеттэй 82 хүнийг хамруулсан судалгаагаар өдөр бүр нэг авокадо, нэг аяга манго идэхэд найман долоо хоногийн дараа судасны уян хатан байдал сайжирчээ. Жин нэмэгдээгүй ч илүү олон хүн хамруулсан судалгаа шаардлагатай.
Чихрийн орлуулагч ой санамжид нөлөөлдөг үү?
Бразилд бараг 13 мянган насанд хүрэгчийг хамруулсан судалгаагаар бага болон тэг калоритой чихэрлэг бодисыг хамгийн их хэрэглэдэг хүмүүсийн ой санамж, сэтгэн бодох чадвар найман жилийн хугацаанд 62%-иар илүү хурдан буурсан байна. Энэ хамаарал 60-аас доош насны болон чихрийн шижинтэй хүмүүст хамгийн хүчтэй ажиглагдсан боловч шууд шалтгаан болохыг батлаагүй.